İnsanların, kendilerinden üst düzeyde gördükleri varlıkların niteliklerini, özellikle de zekâlarını abarttıklarına çok tanık olmuşumdur. Yani “O’nun” yaptığında hep bir keramet ararlar, böylece alt düzeydeki konumlarının doğal olduğunu düşünüp kendilerini rahatlatırlar.
Oysa ne bir “üst” akıl, ne “devlet aklı”, ne “derin devlet”, ne sıradan fanilerden farklı “büyük beyinler” vardır. Elbette zekâ farkları olması doğaldır ama bu fark zannedildiği kadar büyük değildir. Bence “devlet aklı” ya da “iktidar aklı” denen şey, zannedilenin de epey altındadır.
İktidarların egemenliklerini sürdürmek için yaptıkları saçmalıklara yakından bakınca bunu daha iyi görürüz. Bunlar öylesi geri zekâlı saçmalıklardır ki, insanlar bu çapraşıklıkta bir keramet olduğunu düşünmekten kendilerini alamazlar. Oysa geri plandaki “akıl”, basit menfaatleri için kurnazlıklara başvuran ortalama zekâya sahip bir insanın çapındadır ancak.
Örneğin, hâlihazır iktidarın son bir buçuk yılda yaptıkları bu basit kurnazlığın örnekleriyle doludur. Seni alt edeceğini anladığın bir aday mı çıktı karşına, büyüyen muhalefet ona destek mi veriyor. Kolayı var. İktidarın gücünden yararlanarak diplomasını iptal eder, eşeği iyice sağlam kazığa bağlamak için saçma sapan suçlamalarla davalar açar, rakibini hapse atarsın. Savcılar da mahkemeler de nasıl olsa elindedir. İktidar güçtür, bu gücü sonuna kadar kullanırsın. Bu da yetmez. Muhalefetin elindeki Belediyeleri kayyum yoluyla ele geçirir, belediye başkanlarını içeri atarsın. Bu da yetmez. Muhalefet partisini “mutlak butlan” yoluyla parçalarsın. 2. Baskısı yapılan, Alexander Orlov’un Stalin’in Suçlarının Gizli Tarihi (çev: Gün Zileli, Lejand, 2023-26) kitabında anlatılanlar, “iktidar aklı”nın davaları nasıl örgütlediğini çok güzel ortaya koyuyor. Öyle ki, Stalin’in saçma senaryolarına NKVD sorgucuları bile gizliden gizliye gülüyorlarmış!
Bütün bunları her iktidar sahibinin akıl etmesi için fazla zekâya gerek yok. Yeter ki, iktidarı bırakmamak konusunda kararlı olunsun. Yeter ki, “demokrasinin temel kuralları” gibi şeyler bir kenara itilsin. Yeter ki, bütün bunlar vicdansız bir soğukkanlılıkla uygulansın. İktidar vicdan tanımaz.
Buradan yüz yıl kadar öncesine gidelim. Bazı akıl daneler Lenin’i o kadar zeki bulmuşlar ki, beynini tartmak ve incelemek üzere laboratuvarlarına götürmüşler. Ne buldular acaba, merak bile etmedim. Çünkü Lenin, ortalama zekâya sahip biriydi. “Üstün” yanı, iktidarın ele geçirilmesi ve ne pahasına olursa olsun elde tutulması hedefine sabit fikir derecesinde saplanmış olmasıydı. O konuda Lenin’le gerçekten kimse boy ölçüşemezdi. Kaba saba cellatça yöntemleriyle Stalin bile (onun zekâsı ortalamanın da altındaydı. Tabii kurnazlıkla zekâyı birbirine karıştırmazsak).
Geçen gün, sitenin yorum kısmına yazan bir arkadaşın önerisiyle Lenin üzerine bir video izledim. Çok uzundu ama sabredip izledim yine de. Konuşmacı, Can Soyer adlı, TİP taraftarı olduğu izlenimini edindiğim bir genç. Bu programın bu kadar uzun olmasının nedeni, sunucunun güldürmeyen esprilerinden çok, hem sunucunun hem de Can Soyer’in dinleyenlerin önüne lüzumlu lüzumsuz bilgi yığarak özellikle genç insanlar üzerinde bir bilgi iktidarı kurma çabalarıydı.
Öte yandan, Can Soyer, mesela Lenin’in Kurucu Meclis’i kapatmasının ne kadar “demokratik” bir girişim olduğunu kanıtlamak için epeyce çarpıtma yapmak ya da daha önce yapılmış çarpıtmaları allayıp pullayarak yeniden sunmak zorunda kalmış. Kaynak, elbette, Stalin’in yazdırdığı SBKP (B) Tarihi-Kısa Ders (Aydınlık, 1974) kitabı.
Can Soyer, bu kitabı yankılayarak, Bolşeviklerin seçimi kaybetmesini, Sovnarkom’un (Lenin’in başında bulunduğu hükümet organı) “Ekim” öncesi “seçmen listeleri” ile girilmesine razı olmasına, dolayısıyla seçimin “Ekim” sonrasındaki seçmen eğilimlerini temsil etmemesine bağlamış.
Evet ama ortalama zekâ ve bilgiye sahip benim gibi sıradan bir fani şu soruları sormayacak mıdır:
- Madem bu seçmen listeleri o günün eğilimlerini temsil etmiyordu, Bolşevikler, üstelik iktidar ellerinde olduğu halde neden seçimleri bu listelerle kabul ettiler. Pekâlâ yeni seçim listeleri hazırlayabilirlerdi.
- Hadi bunu yapmadılar, neden seçimleri iptal edip yeni seçmen listeleri düzenleyerek yeniden seçime gitmek yerine Kurucu Meclis’in kapısına kilidi vurma yoluna gittiler?
Görüldüğü gibi, iktidarlar, neyin iktidarı olduğuna bakmaksızın söyleyebiliriz ki, aynı basit mantığa sahiptirler. Ne yap ne et, iktidarı bırakma!
Aynı programdan bir çarpıtma daha: Can Soyer değil de, sunucu genç, her ne kadar “fazla bilgisiyle” bilgi iktidarı kurmaya çalışsa da aslında en basit bilgilerden bile yoksun. Örneğin, Çar ve ailesinin katli bahsinde “Beyaz Ordu’nun Çar ve ailesinin bulunduğu şehre yaklaşmasından” söz ediyor. Oysa, Çar ve ailesinin tutulmakta olduğu Yekaterinburg’a yaklaşan “Beyaz Ordu” değil, ayaklanma halindeki Çek esir taburlarıydı.
Fakat üzerinde durmak istediğim esas nokta bu değil. Sunucu genç, bu zamana kadar duyulmamış bir iddia ortaya atıp, Çar ve ailesinin “beyazların” yaklaşmasından endişe duyan, hatta sorumlu tutulacağından korkan bir nöbetçi askerin inisiyatifiyle öldürüldüğünü ileri sürüyor. Böyle bir şeyi ileri sürmek, o zamanki Sovyet yöneticilerinin bile aklına gelmemişti.
Olayın esası şudur: Esir Çek ordusunun Yekaterinburg’a yaklaşmasından endişelenen demeyelim de, bunu fırsat bilen Lenin Sverdlov aracılığıyla orada hazır bekleyen infaz timine haber gönderdi ve aile, doktorlarına, hizmetkârlarına, köpeklerine varıncaya kadar vahşice öldürülüp izleri bile kalmamacasına bir yol kenarında yakıldı.
İktidarlar aptal oldukları ölçüde zalimdirler de.
Gün Zileli
15 Temmuz 2026
www.gunzileli.net
“15 Temmuz 2026″da şehit olan hakiki müslümanların ruhunu saygıyla anıyorum; hepsi şu an nur yüzlü peygamberimiz Hz. Muhammed’in (S.A.V.) yanında. Bu mertebe, her müslümana nasip olmaz…
FETÖ hâlâ hayatta!
Şimdi ise Özgür Özel’i etkileyip onu kontrolü altına almak istiyor!
Kemal Kılıçdaroğlu’nu sonuna kadar savunuyorum; FETÖ artıklarını CHP’den tek tek kazıyıp atacaktır…
Sırf ifade özgürlüğü nedeniyle yayınlıyoruz. ADMİN
Ne diyeceğimi bilemedim!!! Kılıçaroğlu kimlerin aleti haline gelmiş…
Fanya Kaplan kalksa yüzünüze tükürürdü, izansız herif!
iktidar yozlaşmaya ve yok olmaya mahkûmdur.
Gün bey,
Şu “yapay zekâ” meselesi hakkında konuşurken mühim bir husus var; “basılı kitaplara, elle tutulur, fizikî kitaplara, yani raflarımızda duran kitaplara” dışarıdan müdahale edebilecek bir yapay zekâ teknolojisi henüz tam randımanlı gelişmedi. Yakın gelecekte bu da mümkün hâle gelebilir belki…
Günümüzde şöyle bir yöntem uygulandığına dair söylentiler var, ama yaygın bir kanıt yok henüz:
• Dünya genelinde irili-ufaklı pek çok “yapay zekâ yazılım şirketi” (çoğu “start-up” düzeyinde olan), ellerindeki parasal sermayenin önemli bir bölümünü; dünyanın çeşitli ülkelerindeki sahaflar çarşısında satışa sunulan, nadir bulunan, baskısı tükenen kitapları toplu siparişler vererek (yani “yüksek fiyatlar ödeyip, kitapları toplu şekilde ithâl ederek”) kendi şirketlerine getirtiyorlarmış. (Uluslararası düzeyde bir operasyon bu. Tek tek ülke bazlı değil, yani tek bir ülkedeki sahaflar çarşısı hedefte değil. Bütün ülkelerin sahaflar çarşısı hedefte.)
• Sonra; bu nadir bulunan kitapları yüksek çözünürlüklü tarayıcılar ile tarattıktan sonra dijital ortama (yani “bilgisayar ve internet evreni”ne) aktarıyorlarmış. Ve kendi geliştirdikleri yapay zekâ yazılımları ile; artık dijital hâle getirdikleri bütün bu kitapları “istedikleri gibi manipüle edebiliyorlar”mış.
• Depolarında öylece duran, önceden satın aldıkları devasa miktardaki “basılı bütün bu kitapları” ise; imha ediyorlarmış!
Örneklerden biri: “Hollanda’nın Haarlem kenti”nde sahaflık yapan bir esnaf, Singapur’dan bir “sipariş e-maili”nin kendisine ulaştığını, ISBN (barkod) numaralarının bile yazılı olduğu bu “mail”de tek sipariş ile “toplam 3000 tane nadir bulunan kitabı” (ithâlat ve gümrük vergilerini ödeyerek) satın alan “Nataly” isimli bir müşterinin; “kişisel koleksiyon yapmak amacı”yla bu kitapları satın aldığından bahsetti. E-mail’de öyle yazıyormuş!
Sipariş edilen kitaplar arasında; “jeomekanik üzerine teknik incelemeler”den, “İrlanda folklôruna dair akademik çalışmalar”a kadar birbiriyle hiç ilgisi olmayan, epey “niş eserler” bulunuyordu. Bir sahaf için bu, normal bir satış değildi!
Kaynak:
https://haber.sol.org.tr/haber/yapay-zeka-sirketleri-sahaflari-bosaltiyor-milyonlarca-kitabi-alip-tarayip-imha-ettiler
Haber bundan ibaret!
Eğer böyle şeyler yaygın olarak yaşanıyorsa; dünya çok tehlikeli bir yere gidiyor!
Konu hakkındaki görüşünüz nedir Gün bey?
pek anlamam.
Gün abi,
Sana açık açık söylüyorum:
Banka hesabımdaki maaşıma dokunmasınlar yeter.
“Hukukun üstünlüğü” – “Mukukun üstünlüğü” falan filan umrumda değil.
“Demokrasi” – “Memokrasi” falan filan umrumda değil.
“İfade özgürlüğü” – “Mifade özgürlüğü” falan filan umrumda değil.
Fanya Kaplan esaslı bir devrimcidir. Saygıyla anıyorum. Ama seni anlayamıyorum. Aklını kaçırmış olabilir misin?
Size tek sorum var:
“Sınıflar ve sınıf çatışması” diye bir şey var mıdır, bu; Marx’ın uydurması mıdır?
Olmaz olur mu hiç… Ayıca sınıf mücadelesinin keşfi Marx’a ait değildir. O sadece kapitalizm içinde bunun mekanizmasını bulmuştur.
Doğru olmadığını bildiğin şeyleri sorma.
Gün Bey, kitaplarınızın çoğunu özellikle 5 ciltlik otobiyografinizi okumuş ve fikirlerinizin tamamına değilse de şahsınıza yakınlık duyan bir okurunuzum..Soruyorum ne yapsalardı öldürmeyip? Besleyip müsait bir zamanda tekrar ülkenin ve insanlarının kanını emmelerine mi sebep olsalardı? Olayları dönemin şartları altında değerlendirmek gerekir diye düşünüyorum. Bakın Osmanlı sülalesinin artıkları ortada hala bel kırıp gerdan büküyorlar.Bolşevik filan da değilim hatta felsefi anlamda anarşizme sıcak bakıyorum ama Çar sülalesini de arkalayamam.Lenin e suikast yaparken eli titremeyen SR nin de eline fırsat geçse Çar sülalesine aynısını yapacağına eminim..Anlaşılan Anastasia filmindeki İngrid Bergman ın güzelliği sizi benden daha fazla etkilemiş..Yeni yazılarınızı bekliyoruz Saygılarımla
Sıcaklarla nasıl başediyorsunuz?
Onunla iyi geçierek. 🙂
Sağol. Birini öldürmektense kendimi öldürmeyi tercih ederim. Selamlarımla.
Sayın Zileli,
Siz “vicdanlı”, “merhametli” biriymişsiniz, kalbiniz karanlık değilmiş. Ben bunu anladım sizin yazdıklarınızdan.
Ama hayat böyle değil ki…
Hayat çok sert…
Yaşanan olayları mümkün olduğunca objektif bir şekilde, olayların yaşandığı dönemin koşullarına göre değerlendirmek gerekmez mi?
Bahsettiğim “objektiflik” ile “merhametlilik” yan-yana durabilecek şeyler midir? Bana öyle değilmiş gibi geliyor; hayatın sertliği hiçbir insanî tanıma sığmıyor gibi geliyor…
Yanılıyor olabilir miyim?
Hocam, Sığınmacılar kitabınızın yeni baskısı yapılmayacak mı?
Sorduğun iyi oldu. Sapak ve Sığınmacılar’ı Gün Batımı (1880-2002) adıyla yeni baskıya hazırladım. Şu an yayınevinde bekliyor. Sanırım sonbaharda çıkacak.
Yüzeyden bakında öyle görünüyor ama bu ikisini birlikte ele almak en doğrusudur bence. Siz bilirsiniz tabii…
Merhaba,
“Yalçın Küçük belgeseli” hazırlanmış:
23 Temmuz 2026:
https://m.youtube.com/watch?v=I7DzzQXS83A
Aile üyeleri arasından konuşanlar da var,
Dostları arasından daha önce hiç konuşmayıp, ona saygısından ötürü ilk kez konuşanlar da var.
İzlemenizi tavsiye ederim. İlginç bilgiler, unutulmaya yüz tutmuş tarihî anekdotlar göreceksiniz.